Witajcie . Oto zdjęcia nadal z jednego spacerku z siostrzenicą .Teraz raczej było zwiedzane samochodem
1
Dworek
Taukelów
Ulica
Warszawska jak
sama nazwa wskazuje to trakt prowadzący do i z Warszawy, ale jeszcze
w 1945 roku była Hohensteinerstr czyli
Szosa Olsztynkowska. Na początku XX wieku tereny te były
malowniczym i pustym przedmieściem. W tej właśnie, ówcześnie
trochę sielankowej scenerii, około 1910 roku wbudowano dworek,
który stał się siedzibą zamożnej olsztyńskiej rodziny Taukelów.
Przedstawicieli
tego rodu zaliczano do miejscowego patrycjatu pierwszych lat
minionego stulecia. Friedrich Taukel prowadził firmę kupiecką,
natomiast Fritz Taukel był właścicielem dobrze prosperującego
tartaku. Na przełomie lat trzydziestych i czterdziestych
dotychczasowi właściciele sprzedali rezydencję Wilhelmowi
Grossowi, który pełnił różne funkcje jako urzędnik bankowy
włącznie ze stanowiskiem dyrektora. Mimo zmiany właściciela nazwa
Dworek Taukelów nadal funkcjonowała.
Od
samego początku budynek ten spełniał również funkcję malej
kamienicy czynszowej, ponieważ poza lokalem głównego najemcy
znajdowały się w nim jeszcze cztery mieszkania lokatorskie
zajmowane na przestrzeni lat przez niższych urzędników oraz
pracowników fizycznych i pielęgniarzy z dawnego Zakładu dla
Obłąkanych w Kortowie. Czas ostatniej wojny był dla budowli bardzo
łaskawy i wyszła ona praktycznie bez uszkodzeń, dlatego też
bardzo szybko dworek zajęli oficerowie Armii Czerwonej. Po nich
budynek zajmowali zatrudnieni w pobliskich koszarach żołnierze
polscy w raz z rodzinami, wówczas też nieruchomość tę przejął
Skarb Państwa.
Dziś
miejsce to nadal pełni funkcję mieszkalną dla kilku
rodzin. Dawna rezydencja rodu Taukelów została wzniesiona na rzucie
prostokąta jako ujęty w jedną bryłę obiekt murowany i
otynkowany, parterowy, z dodatkową kondygnacją mieszkalną pod
łamanym dachem mansardowym oraz poddaszem strychowym. Funkcje
dekoracyjne tego budynku to interesująco
ukształtowana mansarda oraz quasirenesansowy
portyk z
balkonem i trójkątną wystawką w części dachowej. Godne uwagi są
również wysunięte ku przodowi przed głównym wejściem murowane
schody z dwoma kamiennymi kulami.
Obecnie
dworek nie jest już miejscem ciszy i spokoju. W 1978 roku z
powodu organizowanych Dożynek dość brutalnie zmieniono tę i
sąsiednie ulice. Dziś budynek stoi na skrzyżowaniu bardzo
ruchliwych traktów, ciągle modernizowanych i przebudowywanych. W
roku 2006 dworek wpisany został do rejestru zabytków.
2
Dawny
areszt UB
Niepozorny
budynek stojący przy ul. Warszawskiej, wyglądający trochę jak
stary dom podcieniowy lub szopa jest już właściwie kompletnie
zdewastowaną ruiną. Wielka szkoda, ponieważ gdyby mury mogły
mówić to te ściany zapewne wydałyby dramatyczny i krwawy krzyk.
Mało kto wie, że ten powstały na początku XX wieku budynek
gospodarczy, w latach 1945 – 1950 pełnił rolę więzienia NKWD i
UB. W skład tych kazamatów wchodziło osiem niewielkich cel, po
cztery z każdej strony. Kiedyś zamykały je ciężkie metalowe
drzwi z wizjerami. W każdym takim
pomieszczeniu umieszczony był otwór kloaczny, światło i powietrze
wpadało przez wizjer lub jakieś dziury w murze.
Według
relacji świadków, w celach o długości około trzech metrów
przebywało jednocześnie kilkanaście osób. Więzieni przebywali tu
po kilka dni bez jedzenia i picia. Przetrzymywano tu Warmiaków i
Mazurów, mieszkańców Olsztyna i okolic, wszystkich którzy nie
chcieli opuścić tych ziem. Niepotwierdzonym faktem dotyczącym
tamtych wydarzeń jest informacja, że teren wokół tego więzienia
może też być miejscem pochówku tu pomordowanych. Niestety brak
całkowitej pewności nie pozwala podjąć decyzji o rozpoczęciu
prac ekshumacyjnych.
3
Wiadukt
i most kolejowy
Wiadukt
i most kolejowy nad
rzeką Łyną zbudowane
w 1872 roku, o wysokości ok. 20 m. Są to właściwie dwa wiadukty
umiejscowione na przełomie rzeki, w pobliżu ulic Artyleryjskiej,
Żarskiej i Wyzwolenia. Pierwszy z tych wiaduktów powstał
w latach 1872-1873.
W tym czasie uruchomiono pierwsze połączenie kolejowe prowadzące z
Olsztyna do Czerwonki i Ostródy. Wiadukt składa sie trzech arkad
zbudowanych na masywnych filarach. W
1892 roku zbudowano bliźniaczy wiadukt - południowy.
Wysokość wiaduktów sprawia, że podczas jazdy można podziwiać
niemal całą panoramę miasta. W 1977 roku wiadukt został wpisany
na liste zabytków architektury.
4
Miejski
Dom Opieki im. Pary Cesarskiej Wilhelma i Augusty Wiktorii.
rok
1906 to czas, kiedy w Niemczech i Prusach świętowano srebrne gody
cesarskiej pary Wilhelma II i Augusty Wiktorii. W dawnym
Olsztynie tego właśnie roku podjęto decyzję o budowie Miejskiego
Domu Opieki. Potrzeba powstania takiego obiektu wynikała z uwagi na
rosnące potrzeby miasta na tego typu placówkę oraz tego, że stary
dom opieki znajdujący się przy ówczesnej ulicy Dobromiejskiej był
w bardzo złym stanie.
Odpowiedzialnym
za opracowanie planów został sprawdzony już miejski architekt Max
Boldt, autor
takich olsztyńskich budynków jak Nowy
Ratusz, zespół
zabudowań straży pożarnej czy
gmach dzisiejszego Gimnazjum nr 11. Na lokalizację tego
projektu wybrano wzniesienie przy dawnej Mariengasse czyli
obecnej ul. Mariańskiej, naprzeciw wybudowanego już wcześniej
Szpitala Mariackiego. Pierwsze prace rozpoczęto w lipcu 1911 r. a
uroczystego otwarcia dokonano 1 kwietnia 1913 r. Dom
Opieki otrzymał imię pary cesarskiej Wilhelma i Augusty Wiktorii.
Od
momentu powstania zakład ten spełniał
funkcję opiekuńczo-leczniczą. Znajdowały się w nim oddziały:
położniczy, opiekuńczy, hospicjum i oddział pensjonariuszy
płacących za pobyt. Ubogich pacjentów przyjmowano bez opłat. Dom
Opieki został wzniesiony na planie litery H. Główna bryła to
korpus o kształcie wydłużonego prostokąta z dwoma ryzalitami na
osi środkowej osi. Do tej części i jej krótszych boków
dostawiono dwa prostopadłe, boczne skrzydła. Budynek posiada trzy
kondygnacje z piwnicą i użytkowym poddaszem, całość przykrywa
łamany dach mansardowy. Dawniej w otoczeniu tego gmachu znajdował
się ogród oraz zabudowania gospodarcze i pomocnicze, w tym także
kostnica i prosektorium.
Działalność
tej instytucja trwała z powodzeniem aż do końca II wojny
światowej i szczęśliwie nie uległa ona zniszczeniu w czasie
wyzwalania Olsztyna. Od końca stycznia 1945 r. przez kilka miesięcy
stacjonowała tu Armia Czerwona a po nich żołnierze Wojska
Polskiego. W lutym 1946 r. cały obiekt został przekazany
Diecezji Warmińskiej. Najpierw mieściło się tutaj Niższe
Seminarium Duchowne oraz Kuria Biskupia, a od 1949 r. Wyższe
Seminarium Duchowne. W 1962 r. seminarium zostało przeniesione a
kolejnym lokatorem została Państwowa Szkoła Pielęgniarska. Obecnie
w budynku znajduje się internat, biblioteka i stołówka Szkoły
Policealnej im. prof. Zbigniewa Religi, swoje miejsce znalazła tu
również część departamentów Urzędu Marszałkowskiego
(Departament Zdrowia i Turystyki).
Na
początku XX wieku Dom Opieki należał
do najbardziej reprezentacyjnych obiektów w Olsztynie,
współcześnie ta sytuacja się nie zmieniła. W 2011 r. czyli sto
lat po wybudowaniu, przeprowadzono kompleksowy remont dachu i
elewacji starając się przywrócić pierwotne kolory i detale
elewacji. Dziś ponownie jest to wizytówka miasta.
 |
| 1 |
 |
| 1 |
 |
| 2 |
 |
| 3 |
 |
| 4 |
 |
| 4 |